Professioneel handelen is normatief. Het is alleen de vraag door welke normen en of criteria wij ons laten leiden. Het is voor normatieve professionaliteit van groot belang om onze normen te verwoorden. Pas dan kunnen er evenwichtige reflecties over ontstaan. Deze reflecties zijn nodig om in ons professioneel handelen ervoor te zorgen dat ook ethisch verantwoorde normen meegenomen worden.
De sociale- en gezondheidpsychologe Gaby Jacobs maakte dit onderscheid in verschillende niveaus van normen:
| Logica | Actor | Inhoud |
| Institutionele logica | Politici/bestuurders | een systeem van wet- en regelgeving en financieringsmodellen, bestuurlijke prikkels gericht op coördinatie en sturing in de sector |
| Provisielogica | Professionals/managers | de feitelijke dienstverlening en alles wat deze mogelijk maakt, dus ook bv. Inrichting operatiekamer |
| Vraaglogica | Client | de noden, behoeften, eisen en verlangens waarmee cliënten professionals en instellingen benaderen |
Vaak zie je dat de zogenoemde provisielogica overwoekerd wordt door ‘institutionele logica’. Als je dat wil voorkomen dan is het belangrijk om zicht te krijgen op wat deze verschillende normen precies inhouden.
Wanneer we alleen normatieve of ethische kwesties bekijken, gaan we er te gemakkelijk aan voorbij dat persoonlijke en ethische ontwikkeling nodig is om hoogwaardig en professioneel te kunnen handelen. Wanneer we te veel gestuurd worden op de zogenoemde ‘institutionele logica’, is er zelfs sprake van de-professionalisering.
Ook al hebben we een hoog ethisch ontwikkelingsstadium bereikt en hebben we onze persoonlijke schaduw vrijer gemaakt, het kan nog steeds zo zijn dat onze ethische intenties niet binnen organisatorische contexten geconcretiseerd kunnen worden. Hiervoor is het belangrijk om ook zicht te krijgen op het politiek handelen voor organisaties.
Kortom normatieve professionaliteit is slechts een derde deel van de driekhoek. De andere delen zijn persoonlijke ontwikkeling en politiek handelen.
Informeer hier naar de mogelijkheden voor uw organisatie